Chirurgia twarzowo-szczękowa jest częścią medycyny, łączącej ze sobą cząstki medycyny ogólnej, chirurgii plastycznej i stomatologicznej. Zajmuje się leczeniem schorzeń jamy ustnej także zębów, tkanek miękkich, szczęki oraz twarzoczaszki.
Na oddział chirurgii twarzowo-szczękowej trafiają zawiłe przypadki, do których należą na przykład uszkodzenia lub zniekształcenia jamy ustnej. Dotyczy to również leczenia przewlekłych stanów zapalnych i wyrywania zębów mądrości, eliminacji wad zgryzu, czy wstawiania implantów.
Chirurg szczękowo-twarzowy, nie zajmuje się tym samym, co lekarz dentysta. Mają podobny zakres działania, ale to dwie odmienne dziedziny zabiegowe. Dział stomatologiczny zajmuje się naprawą wyłącznie w zakresie jamy ustnej. Podczas gdy chirurgia szczękowa obejmuje leczenie w obrębie twarzowej części czaszki, a zatem jest bardziej rozległym pojęciem.
Odkształcenie twarzy na skutek wrodzonych lub nabytych wad zgryzu, takich jak: wysunięta żuchwa, tyłozgryz, zgryz głęboki czy zgryz otwarty to jedne z najpowszechniejszych problemów, w których specjalizuje się chirurg szczękowy. Zniekształcenie twarzoczaszki może także nastąpić w wyniku urazów mechanicznych – pobicia, wypadku samochodowego lub upadku. Chirurg szczękowo-twarzowy może też podnieść estetykę twarzy pacjenta, nadając pożądany kształt czy proporcje podbródkowi.
Zatrzymanie zębów ma miejsce, gdy ich wzrost ustaje, ale nie wychodzą ponad błonę śluzową lub rosną w środku kości. Powoduje to groźny stan zapalny, mogą też wypchać sąsiednie zęby w inne, co wiąże się z przykrymi dolegliwościami bólowymi. Zazwyczaj zatrzymanie zębów dotyczy ósemek. Chirurg szczękowo-twarzowy gwarantuje ich usunięcie.
Zaangażowanie chirurga szczękowo-twarzowego to konieczne działanie, kiedy guz lub torbiel występuje w trudno dostępnym położeniu lub w okolicach zatok szczękowych. Chirurg także leczy stany zapalne kości, pochodzące od zębów.
Złamania są możliwe na skutek wypadku, silnego uderzenia lub urazu. Tego rodzaju zabiegi chirurgii twarzowo-szczękowej wykonuje się w miejscowym znieczuleniu. W skomplikowanych przypadkach stosowane jest ogólne znieczulenie. W miejscu złamania zwykle umieszczane są specjalne protezy, szyny bądź metalowe mikropłytki. Przyjmują one różne kształty, z uwagi na możliwość nadawania im właściwego kształtu, dla uszkodzonej kości.
Ten zabieg wykonuje się głównie na zębach jedno-korzeniowych zwłaszcza w sytuacji, gdy przekształcenia w wierzchołku korzenia doprowadzają do stanów zapalnych jamy ustnej. Kwalifikują się też zmiany chorobowe w pobliżu wierzchołka korzenia, zapalanie na skutek utknięcia ciała obcego, złamanie korzenia zęba z martwą miazgą. Przy resekcji nie ma potrzeby usuwania całego zęba. Likwiduje się głównie przyczyny dolegliwości. Usuwany jest zaledwie patologiczny fragment korzenia. Pacjent jest znieczulony w trakcie zabiegu. Po usunięciu zmienionej tkanki wraz z wierzchołkiem korzenia, osłania przed wytworzeniem kolejnego stanu zapalnego, przy pomocy uszczelnieniu kanału i uzupełnieniu ubytku.
Zazwyczaj odnosi się do kłów. Gdy ząb, na etapie wzrostu miał zbyt mało miejsca w szczęce albo został wykrzywiony, ortodoncyjnie wprowadza się go do łuku zębowego. Po zbadaniu jego położenia dzięki diagnostyce radiologicznej, odkrywa się go chirurgicznie i zakłada zamek ortodontyczny, by przemieścił się na właściwe miejsce w łuku zębowym.
Braki w uzębieniu są wynikiem różnych przyczyn. Zazwyczaj jest to zaniedbanie higieny jamy ustnej, cukrzyca czy osteoporoza, wypadek albo palenie tytoniu. Chirurg szczękowo-twarzowy, daje możliwość wypełnienia braków w uzębieniu, wszczepiając implanty . Taki zabieg ma wiele zalet, na przykład gwarantuje absolutną estetykę i funkcje, porównywalne do pozostałych zębów.
Chirurg szczękowo-twarzowy zajmuje się zabiegami na tkankach kostnych i miękkich, by polepszyć estetykę twarzy. Wykonywane są również przed wszczepieniem implantów zębowych czy leczeniem protetycznym. Kuracja ma wówczas na celu pozbycie się wszelkiego typu nierówności, fałdek czy zgrubień, aby jama ustna realizowała warunki stabilizowania ruchomej protezy. Takie zabiegi dotyczą też rozszczepienie wyrostka zębodołowego, zwiększenie gęstości tkanki kostnej albo polepszenia dna jamy nosowej i zatoki szczękowej.
Na wizytę u chirurga szczękowego konieczne jest skierowanie. Można o nie poprosić każdego lekarza – nie tylko stomatologa, lecz też lekarza rodzinnego. Jedynie pacjenci w ostrych stanach zapalnych lub po urazach przyjmowani są bez skierowania.
Dodatkowo wizyta u chirurga szczękowo-twarzowego jest możliwa na NFZ w przychodniach, które mają podpisane umowy na świadczenia z zakresu chirurgii szczękowej. Czas oczekiwania zwykle zależy od wielkości miasta i ilości pacjentów.